Afbeelding van Simone Ramella, licentie CC BY 2.0.
Julien Assange, die met zijn WikiLeaks een podium bood aan klokkenluiders, heeft een overeenkomst bereikt met de Amerikaanse autoriteiten, waardoor hij nu een vrij man is. Journalisten vrezen echter de precedentwerking.
WikiLeaks oprichter Julien Assange is een bekende naam voor iedereen die geïnteresseerd is in het fenomeen klokkenluiden. In 2010 publiceerde hij op WikiLeaks honderdduizenden geheime documenten en opnames over de Amerikaanse oorlogen in Irak en Afghanistan, waardoor duidelijk werd dat het Amerikaanse leger daar niet altijd even ‘netjes’ en zorgvuldig optrad. Zo bracht hij informatie naar buiten die hem was aangereikt door Chelsea Manning, een inlichtingenanalist in het Amerikaanse leger, die sindsdien zelf tot 35 jaar celstraf is veroordeeld. Mannings werd in 2017 vrijgelaten na een presidentieel pardon van Obama. Assange, die de Australische nationaliteit heeft, werd in de Verenigde Staten vervolgd en voor hem dreigde ook een lange gevangenisstraf. Daarom was hij in eerste instantie de ambassade van Ecuador in Londen ingevlucht. Na zeven jaar daar te hebben doorgebracht kwam hij naar buiten, waarop hij door de Britse politie werd gearresteerd en vastgehouden in de Belmarsh gevangenis. Hij is meermaals in beroep gegaan tegen zijn uitlevering door de Britten aan de VS. Uiteindelijk heeft hij nu dan een overeenkomst bereikt met de Amerikaanse autoriteiten.
Woensdag heeft de rechter op het eiland Saipan, een klein Amerikaans eiland in de Stille Oceaan, Assange veroordeeld tot vijf jaar cel en die straf meteen, zoals was afgesproken tussen de aanklager en Assange, verrekend met de vijf jaar in de Britse Belmarsh-gevangenis. Zo kon Assange dezelfde dag nog als vrij man terugkeren naar zijn vaderland Australië. Hij heeft daarvoor wel schuld moeten bekennen.
Veel journalisten waren niet zo blij met deze overeenkomst. Uit het verleden was al wel bekend dat degene die Amerikaanse staatsgeheimen openbaart, een zeer forse straf kan verwachten. Nu is ook degene die de informatie publiceert veroordeeld. Daarmee is wellicht een precedent geschapen voor toekomstige Amerikaanse regeringen die de persvrijheid willen indammen. En mogelijk worden andere landen geïnspireerd door de Amerikaanse aanpak.
Voor Assange eindigt hier een jarenlang traject van opsluiting en onzekerheid. Hij is meteen doorgevlogen naar Australië, om herenigd te worden met zijn familie. Hij is nog wel van plan om een gratie-verzoek in te dienen.
