Onlangs publiceerde de Europese Commissie een behoorlijk kritisch voortgangsrapport over de implementatie van de Europese richtlijn ter bescherming van klokkenluiders.
Op 4 juli 2024 publiceerde de Europese Commissie een rapport over de implementatie van de EU-richtlijn door de lidstaten. Door de bank genomen is de richtlijn veel te laat en vaak ook onvolledig geïmplementeerd. Nederland heeft bijvoorbeeld nog geen afschrikwekkende sancties geïmplementeerd die opgelegd kunnen worden aan personen of organisaties die de Wet bescherming klokkenluiders overtreden. Pas onlangs is er een wetenschappelijke toets afgerond m.b.t. dit onderwerp. Meer daarover in onze volgende nieuwsbrief.
Overigens kan er al wel een maximale gevangenisstraf van een jaar opgelegd worden aan personen die de identiteit van de melder onthullen. Maar Nederland is niet het enige land waar nog geen afschrikwekkende sancties voor de niet-naleving in het leven zijn geroepen. Daarnaast staan sommige lidstaten toe dat alleen het hoofdkantoor faciliteiten heeft om meldingen te ontvangen en op te volgen. De bedoeling van de richtlijn was juist dat klokkenluiders hun kwestie ook lokaal, in hun fysieke nabijheid, kunnen aankaarten, om de drempel om te melden te verlagen.
Volgens het rapport zijn sommige onderdelen van de EU-richtlijn slechts door de helft van de lidstaten voldoende geïmplementeerd. De Commissie heeft aangekondigd de juiste implementatie op te blijven volgen en indien nodig juridische procedures tegen de lidstaten op te starten.
Het is wel jammer dat uit het rapport niet direct valt af te leiden op welke onderdelen Nederland de richtlijn niet geheel juist heeft geïmplementeerd. Problematisch is bijvoorbeeld dat Nederland niet heeft overgenomen dat de opvolger van de meldingen ook de feedback naar de melder moet verzorgen. Sommige werkgevers leiden daaruit af dat de Directie dat kan doen, terwijl dat uitdrukkelijk niet de bedoeling is van de richtlijn. Ook missen wij de bepaling dat de meldkanalen dusdanig beveiligd moeten zijn, dat niet-geautoriseerd personeel hier geen toegang toe heeft. Volgens het Ministerie volgt dat al uit de AVG. Dat is echter ook EU-wetgeving. Wij zijn van mening dat er een reden is waarom zo expliciet in de EU-richtlijn is opgenomen dat alleen geautoriseerd personeel, namelijk de personen die meldingen ontvangen en opvolgen, toegang mogen hebben tot deze informatie.
Meer weten over de relevante wetgeving? Volg dan onze cursus Wet bescherming klokkenluiders in de praktijk. Wij bieden de cursus ook in-house en in het Engels aan. Op verzoek kunnen we daarbij ook ingaan op de wetgeving in andere landen.
